{"id":15848,"date":"2023-05-08T09:16:25","date_gmt":"2023-05-08T07:16:25","guid":{"rendered":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/?p=15848"},"modified":"2023-05-09T15:05:43","modified_gmt":"2023-05-09T13:05:43","slug":"bibliotekarki-zwiazane-z-zoliborzem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/2023\/05\/08\/bibliotekarki-zwiazane-z-zoliborzem\/","title":{"rendered":"Bibliotekarki zwi\u0105zane z \u017boliborzem"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Warszawska Sp\u00f3\u0142dzielnia Mieszkaniowa, rozci\u0105gaj\u0105ca si\u0119 mi\u0119dzy ulicami S\u0142owackiego, Krasi\u0144skiego i Sto\u0142eczn\u0105 (obecnie Popie\u0142uszki), stanowi\u0142a wielki fenomen przedwojennego \u017boliborza. Jak pisa\u0142 Micha\u0142 Rapacki, powi\u0105zane z ni\u0105 stowarzyszenia prowadzi\u0142y na WSM-owskim osiedlu sklepy, \u0142a\u017ani\u0119, przedszkole, szko\u0142\u0119, przychodni\u0119 zdrowia, pralni\u0119, dom kultury, teatr, o\u015brodek ogrodniczy, klub sportowy, pomoc spo\u0142eczn\u0105 i bibliotek\u0119. To w\u0142a\u015bnie z Warszawsk\u0105 Sp\u00f3\u0142dzielni\u0105 Mieszkaniow\u0105 oraz z bibliotekami, kt\u00f3re powsta\u0142y na jej terenie, zwi\u0105zane s\u0105 losy trzech wybitnych warszawskich bibliotekarek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" width=\"1587\" height=\"2245\" src=\"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/BIBLIOTEKARKI.png\" alt=\"\" data-id=\"15850\" data-full-url=\"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/BIBLIOTEKARKI.png\" data-link=\"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/?attachment_id=15850\" class=\"wp-image-15850\" srcset=\"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/BIBLIOTEKARKI.png 1587w, https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/BIBLIOTEKARKI-768x1086.png 768w, https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/BIBLIOTEKARKI-1086x1536.png 1086w, https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/BIBLIOTEKARKI-1448x2048.png 1448w\" sizes=\"(max-width: 1587px) 100vw, 1587px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"800\" height=\"830\" src=\"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/wsm.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15852\" srcset=\"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/wsm.jpg 800w, https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/wsm-768x797.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Maria Arnoldowa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Maria Arnoldowa (urodzona w P\u0142ocku w 1893 r. &#8211; zmar\u0142a w Warszawie w 1995 r.) w 1917 roku rozpocz\u0119\u0142a studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim, a pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej pracowa\u0142a ju\u017c w Gabinecie Nauk Historycznych Warszawskiego Towarzystwa Naukowego przy gromadzeniu materia\u0142\u00f3w do kontynuacji <em>Bibliografii historii polskiej<\/em> Ludwika Finkla. W drugiej po\u0142owie lat dwudziestych uzyska\u0142a tytu\u0142 doktora filozofii na podstawie pracy <em>Proces polsko-krzy\u017cacki w 1422 roku<\/em>. Pocz\u0105wszy od 1933 przez blisko dwadzie\u015bcia lat pracowa\u0142a w Bibliotece Dzieci\u0119cej Robotniczego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Dzieci na \u017boliborzu. Propagowa\u0142a idee biblioteki dla najm\u0142odszych wyposa\u017conej literatur\u0119 pi\u0119kn\u0105 i popularnonaukow\u0105, encyklopedie oraz informatory, ale tak\u017ce zach\u0119caj\u0105cej do czytania i aktywnego udzia\u0142u w kulturze. Uwa\u017ca\u0142a, \u017ce biblioteka dzieci\u0119ca powinna sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z dw\u00f3ch dzia\u0142\u00f3w \u2013 z wypo\u017cyczalni i czytelni, a czytelnik\u00f3w powinni obs\u0142ugiwa\u0107 bibliotekarze-pedagodzy, doskonale zaznajomieni z literatur\u0105 dzieci\u0119c\u0105 i zainteresowaniami dzieci.<\/p>\n\n\n\n<p>Jesieni\u0105 1932 r. biblioteka rozpocz\u0119\u0142a regularn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Na pocz\u0105tku funkcjonowa\u0142a wy\u0142\u0105cznie jako wypo\u017cyczalnia, z kt\u00f3rej korzysta\u0142y dzieci mieszkaj\u0105ce na osiedlu Warszawskiej Sp\u00f3\u0142dzielni Mieszkaniowej. Rok p\u00f3\u017aniej przy bibliotece zorganizowano czytelni\u0119, u\u0142atwiaj\u0105c\u0105 prac\u0119 z dzie\u0107mi ze starszych klas. W bibliotece organizowano rozmaite zaj\u0119cia i spotkania &#8211; konkursy, warsztaty g\u0142o\u015bnego czytania i opowiadania bajek, spotkania autorskie i wyk\u0142ady popularyzuj\u0105ce wiedz\u0119 z r\u00f3\u017cnych dziedzin. We wrze\u015bniu 1939 r. biblioteka zosta\u0142a przeniesieniona do innego lokalu ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 zwolnienia budynku szko\u0142y na potrzeby Wojska Polskiego. Ksi\u0119gozbi\u00f3r zdelegalizowanej czytelni rozlokowano w prywatnych mieszkaniach, za\u015b wypo\u017cyczalnia prowadzona by\u0142a spo\u0142ecznie i w konspiracji przez ludzi zwi\u0105zanych z rozwi\u0105zanym Robotniczym Towarzystwem Przyjaci\u00f3\u0142 Dzieci na \u017boliborzu. Siedziba wypo\u017cyczalni znajdowa\u0142a si\u0119 w domu zajmowanym przez szpital powsta\u0144czy \u2013 prawie ca\u0142y ksi\u0119gozbi\u00f3r uleg\u0142 zniszczeniu w wyniku bombardowania i ostrzeliwania okolic szpitala.<\/p>\n\n\n\n<p>Tu\u017c po powstaniu Maria Arnoldowa zaj\u0119\u0142a si\u0119 organizacj\u0105 Biblioteki i \u015awietlicy Dzieci\u0119cej, dzia\u0142aj\u0105cej przy Centralnym O\u015brodku Higieniczno-Wychowawczym Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Dzieci. W 1951 r., w\u0142adze o\u015bwiatowe zdecydowa\u0142y, \u017ce promonowane przez ni\u0105 warto\u015bci wychowawcze k\u0142\u00f3ci\u0142y si\u0119 z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105, now\u0105 doktryn\u0105 pedagogiczn\u0105. Nie porzuci\u0142a jednak swojej pasji do literatury dla dzieci, wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z wydawnictwem \u201eNasza Ksi\u0119garnia\u201d i opracowywa\u0142a bibliografie literatury dzieci\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">W nast\u0119pnej cz\u0119\u015bci: <strong>Ewa Rawiczowa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Opracowano w wi\u0119kszo\u015bci na podstawie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Entuzjastki bibliotekarstwa dzieci\u0119cego<\/em>, red. Barbara Bia\u0142kowska przy wsp\u00f3\u0142udziale W\u0142adys\u0142awy Wasilewskiej, Warszawa 1999 (Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Wsp\u00f3\u0142czesnych ; t. 6)<\/p>\n\n\n\n<p>Cyga\u0144ska Janina,<em> Maria Arnoldowa, <\/em>[w:] <em>S\u0142ownik pracownik\u00f3w ksi\u0105\u017cki polskiej. Suplement II<\/em>, pod red. Hanny Tadeusiewicz z udzia\u0142em Bogumi\u0142a Karkowskiego, Warszawa 2000.<\/p>\n\n\n\n<p>Ju\u017awik Aleksander, <em>Robotnicze Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Dzieci w latach 1944-1949<\/em>: funkcjonowanie i problemy ideowo-organizacyjne, \u201cPolska 1944\/45-1989 : studia i materia\u0142y\u201d 13 (2015), Warszawa 2015.<\/p>\n\n\n\n<p>Klepacz Wladys\u0142aw, <em>W sercu \u017boliborza: historia Sp\u00f3\u0142dzielni Budowlano-Mieszkaniowej \u017boliborz, Warszawa 2011.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Kuza\u0144ska Maria, <em>Koncepcje wychowawcze Robotniczego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Dzieci 1919-1939<\/em>, Wroc\u0142aw, 1966 s. 131-133.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Maria Arnoldowa. Po\u017cegnanie, <\/em>\u201eGazeta W yborcza&#8221; Sto\u0142eczna, 8. 06. 1995.<\/p>\n\n\n\n<p>Rapacki Micha\u0142, <em>\u017boliborz dla pocz\u0105tkuj\u0105cych<\/em>, \u201cGazeta \u017boliborza\u201d, 23.03.2000.<\/p>\n\n\n\n<p>Szmidt Jadwiga, <em>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 o\u015bwiatowa i kulturalna Oddzia\u0142u \u017boliborskiego RTPD w latach 1928-1939, <\/em>Warszawa 1964 [praca magisterska, UW, maszynopis]<\/p>\n\n\n\n<p>Szyma\u0144ski Miros\u0142aw Stanis\u0142aw, <em>Robotnicze Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Dzieci, Czerwony \u017boliborz<\/em>, [w:] <em>My\u015blenie i dzia\u0142anie pedagogiczne w Drugiej Rzeczypospolitej : esej polityczno-o\u015bwiatowy, <\/em>Warszawa 2016.<\/p>\n\n\n\n<p>Topi\u0144ska Zofia, <em>\u017boliborskie obietnice o wychowawczym \u015brodowisku WSM<\/em>, Warszawa 1984.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\">Wykorzystano fotografi\u0119 Osiedla OSM na \u017boliborzu nieznanego autora. \u0179r\u00f3d\u0142o: <em>Plan generalny Warszawy<\/em>: <em>prezydium Rady Narodowej miasta sto\u0142ecznego Warszawy i Rada G\u0142\u00f3wna Spo\u0142ecznego Funduszu Odbudowy Stolicy i Kraju<\/em>, Warszawa 1965.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Warszawska Sp\u00f3\u0142dzielnia Mieszkaniowa, rozci\u0105gaj\u0105ca si\u0119 mi\u0119dzy ulicami S\u0142owackiego, Krasi\u0144skiego i Sto\u0142eczn\u0105 (obecnie Popie\u0142uszki), stanowi\u0142a wielki fenomen przedwojennego \u017boliborza. Jak pisa\u0142 Micha\u0142 Rapacki, powi\u0105zane z ni\u0105 stowarzyszenia prowadzi\u0142y na WSM-owskim osiedlu sklepy, \u0142a\u017ani\u0119, przedszkole, szko\u0142\u0119, przychodni\u0119 zdrowia, pralni\u0119, dom kultury, teatr, o\u015brodek ogrodniczy, klub sportowy, pomoc spo\u0142eczn\u0105 i bibliotek\u0119. To w\u0142a\u015bnie z Warszawsk\u0105 Sp\u00f3\u0142dzielni\u0105 Mieszkaniow\u0105 oraz&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/2023\/05\/08\/bibliotekarki-zwiazane-z-zoliborzem\/\" class=\"\" rel=\"bookmark\">Czytaj wi\u0119cej &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Bibliotekarki zwi\u0105zane z \u017boliborzem<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":15850,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_stopmodifiedupdate":false,"_modified_date":"","_eb_attr":"","neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":""},"categories":[5],"tags":[920,921,115],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15848"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15848"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15848\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15921,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15848\/revisions\/15921"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15848"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15848"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15848"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}