{"id":14569,"date":"2023-01-05T12:18:58","date_gmt":"2023-01-05T11:18:58","guid":{"rendered":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/?p=14569"},"modified":"2023-01-05T13:46:59","modified_gmt":"2023-01-05T12:46:59","slug":"rok-2023-rokiem-aleksandra-fredry","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/2023\/01\/05\/rok-2023-rokiem-aleksandra-fredry\/","title":{"rendered":"Rok 2023 Rokiem Aleksandra Fredry"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowi\u0142 rok 2023 Rokiem Aleksandra Fredry<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" width=\"1640\" height=\"924\" src=\"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Rok-Fredry.png\" alt=\"\" data-id=\"14570\" data-full-url=\"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Rok-Fredry.png\" data-link=\"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/?attachment_id=14570\" class=\"wp-image-14570\" srcset=\"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Rok-Fredry.png 1640w, https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Rok-Fredry-768x433.png 768w, https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Rok-Fredry-1536x865.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 1640px) 100vw, 1640px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Aleksander Fredro to tw\u00f3rca oryginalnej polskiej komedii. Doskonale zna\u0142 teatr europejski i jego tradycje, do kt\u00f3rych \u015bwiadomie nawi\u0105zywa\u0142 w swojej tw\u00f3rczo\u015bci. Napisa\u0142 kilkadziesi\u0105t utwor\u00f3w scenicznych: jednoakt\u00f3wek i komedii wieloaktowych, fars, grotesek i wodewil\u00f3w, kt\u00f3re szybko trafia\u0142y na sceny teatru lwowskiego, warszawskiego i krakowskiego. W roku 1818 napisa\u0142 sw\u0105 pierwsz\u0105 komedi\u0119 \u201ePan Geldhab\u201d. Debiutem scenicznym Aleksandra Fredry by\u0142a jednak jednoakt\u00f3wka \u201eIntryga na pr\u0119dce, czyli \u201eNie ma z\u0142ego bez dobrego\u201d, powsta\u0142a w roku 1815, pierwszy raz wystawiona w 1817. Jednym z najbardziej znanych dzie\u0142 Fredry s\u0105 \u201e\u015aluby panie\u0144skie\u201d, czyli Magnetyzm serca, pierwsza wersja tej pi\u0119cioaktowej komedii wierszem powsta\u0142a w 1827, ostateczna \u2013 pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej. Nale\u017cy wymieni\u0107 jako jeden z kanon\u00f3w polskiej literatury, \u201eZemsta\u201d, napisana prawdopodobnie w 1833 roku. Ponadto w tw\u00f3rczo\u015bci lat \u201930 nale\u017cy wymieni\u0107 tak\u017ce \u201ePan Jowialski\u201d czy \u201eDo\u017cywocie\u201d. Aleksander Fredro znany jest tak\u017ce jako tw\u00f3rca bajek, m.in. bajek i wierszy dla dzieci \u201eMa\u0142pa w k\u0105pieli\u201d, \u201ePawe\u0142 i Gawe\u0142\u201d czy \u201eOsi\u00f3\u0142kowi w \u017c\u0142oby dano\u201d<\/em> \u2013 czytamy w uchwale.<\/p>\n\n\n\n<p>Komediopisarz, poeta i pami\u0119tnikarz Aleksander Fredro urodzi\u0142 si\u0119 w 1793 roku w&nbsp;Surochowie pod Przemy\u015blem w&nbsp;zubo\u017ca\u0142ej rodzinie ziemia\u0144skiej, kt\u00f3ra, gdy Aleksander mia\u0142 niespe\u0142na trzydzie\u015bci lat, uzyska\u0142a austriacki tytu\u0142 hrabiowski. Fredro jako nastolatek zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 na ochotnika do armii Ksi\u0119stwa Warszawskiego, uczestniczy\u0142 w&nbsp;wyprawie Napoleona Bonapartego na Moskw\u0119, bra\u0142 udzia\u0142 w&nbsp;kampanii 1813-1814 i w ko\u0144cu zako\u0144czy\u0142 karier\u0119 wojskow\u0105 w 1815 roku w randze kapitana, odznaczony za bohatersk\u0105 postaw\u0119 krzy\u017cem Virtuti Militari oraz orderem Legii Honorowej. Po rezygnacji ze s\u0142u\u017cby wojskowej wr\u00f3ci\u0142 do maj\u0105tku Benkowa Wisznia pod Lwowem. Aktywnie uczestniczy\u0142 w \u017cyciu obywatelskim (by\u0142 delegatem na Sejm Stanowy), a jego aktywno\u015b\u0107 w&nbsp;okresie Wiosny Lud\u00f3w (1848) \u015bci\u0105gn\u0119\u0142a na niego oskar\u017cenie o&nbsp;zdrad\u0119 stanu.  Zmar\u0142 w 1876 roku. Zosta\u0142 pochowany w&nbsp;ko\u015bciele w&nbsp;Rudkach ko\u0142o Lwowa (<u><a href=\"http:\/\/: https:\/\/encyklopediateatru.pl\/autorzy\/207\/aleksander-fredro)\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u017ar\u00f3d\u0142o<\/a>)<\/u><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Polecane<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Publikacje z ksi\u0119gozbioru Czytelni Naukowej nr XVI Biblioteki Publicznej w Dzielnicy \u017boliborz:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Marcin Cie\u0144ski, <em>Fredro<\/em>, Wydawnictwo Dolno\u015bl\u0105skie, Wroc\u0142aw 2003;<\/li><li>Janusz Klejner: <em>O Krasickim i o Fredrze: dziesi\u0119\u0107 rozpraw<\/em>, Zak\u0142ad Narodowy im. Ossoli\u0144skich, Wroc\u0142aw 1956;<\/li><li>Barbara Lasocka: <em>Aleksander Fredro. Drogi \u017cycia<\/em>, Wydawnictwo \u201eErrata\u201d, Warszawa 2001;<\/li><li>Tadeusz Siver, Ewa Heise (oprac.): <em>Aleksander Fredro<\/em>, Pa\u0144stwowe Zak\u0142ady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1965;<\/li><li>Kazimierz Wyka: <em>Aleksander Fredro<\/em>, Pa\u0144stwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1986;<\/li><li>Agnieszka Zio\u0142owicz: <em>Dramat i romantyczne \u201eja\u201d: studium podmiotowo\u015bci w dramaturgii polskiej dobry romantyzmu<\/em>, TAiWPN <em>\u201e<\/em>Universitas<em>\u201d<\/em>, Krak\u00f3w 2002.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Inne opracowania:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Stanis\u0142aw D\u0105browski, Ryszard G\u00f3rski: <em>Fredro na scenie<\/em>, Wydawnictwa Artystyczne i&nbsp;Filmowe, Warszawa 1963;<\/li><li><em>Nikt mnie nie zna. Fredro niekanoniczny<\/em>, red. Agata Adamiecka-Sitek, Instytut Teatralny im. Z&nbsp;Raszewskiego, Warszawa 2015;<\/li><li>Stanis\u0142aw Pigo\u0144: <em>W pracowni Aleksandra Fredry<\/em>, Pa\u0144stwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1956;<\/li><li>Jaros\u0142aw Marek Rymkiewicz: <em>Aleksander Fredro jest w&nbsp;z\u0142ym humorze<\/em>, Wydawnictwo \u201eCzytelnik\u201d, Warszawa 1982;<\/li><li>Tadeusz \u017bele\u0144ski-Boy: <em>Obrachunki fredrowskie<\/em>, oprac. i&nbsp;pos\u0142. Henryk Markiewicz, \u201eKsi\u0105\u017cka i&nbsp;Wiedza\u201d, Warszawa 1989.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Audycje radiowe i adaptacje:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><em><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/jedynka.polskieradio.pl\/artykul\/1779427\" target=\"_blank\">Aleksander Fredro znany i nieznany<\/a> <\/em>&#8211; opowiada pra pra pra wnuczka poety, \u015bpiewaczka operowa Aleksandra Budzy\u0144ska (Program I);<\/li><li><a href=\"https:\/\/www.polskieradio.pl\/8\/2222\/Artykul\/806881,Wszyscy-jestesmy-jak-z-Fredry\"><em>Czy wszyscy jeste\u015bmy z Fredry?<\/em> <\/a>&#8211; Anna Kuligowska-Korzeniewska, Anna Augustynowicz i Jaros\u0142aw Gajewski rozmawiaj\u0105 o tw\u00f3rczo\u015bci teatralnej Aleksandra Fredry w audycji \u201eRozmowy po zmroku\u201d (Program II);<\/li><li><em><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/jedynka.polskieradio.pl\/artykul\/2482440\" target=\"_blank\">Je\u015bli nie chcesz mojej zguby&#8230; <\/a>&#8211;<\/em> dyskusja o <em>Zem\u015bcie<\/em> Aleksandra Fredry (Program I);<\/li><li><em><a href=\"https:\/\/jedynka.polskieradio.pl\/artykul\/2492141\">&#8220;Nie uchodzi, nie uchodzi\u2026 czyli Damy i huzary&#8221; w Jedynce<\/a><\/em> &#8211; s\u0142uchowisko Teatru Polskiego Radia wed\u0142ug <em>Dam i huzar\u00f3w<\/em> Aleksandra Fredry w re\u017cyserii Macieja Wojtyszki (Program I).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Filmy YouTube:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=XBJzsNkJAcE\" target=\"_blank\">Andrzej Fabianowski: <em>Aleksander Fredro &#8211; smutny komediopisarz<\/em><\/a>;<\/li><li><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WqyCZif_6j8\" target=\"_blank\">Biblioteka Ko\u015bcian: <em>Literackie ciekawostki #17. Aleksander Fredro<\/em><\/a>;<\/li><li><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JhYfv6IEQsQ\" target=\"_blank\">Kurier Galicyjski: <em>220 rocznica urodzin Aleksandra Fredry<\/em><\/a>;<\/li><li><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=i-qr1mk8Qls\" target=\"_blank\">250 lat Teatru Polskiego &#8211; Odcinek 5: <em>Aleksander Fredro wychodzi z przedstawienia &#8220;\u015alub\u00f3w panie\u0144skich&#8221;, 1865<\/em>.<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Miejsca<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul><li><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"http:\/\/www.fredreum.hekko24.pl\/?pl_muzeum-aleksandra-fredry-w-rudkach,163\" target=\"_blank\">Muzeum Aleksandra Fredry w Rudkach<\/a>;<\/li><li><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/visitkrosno.pl\/pl\/miejsca\/miedzynarodowy-szlak-turystyczny-sladami-aleksandra-fredry\" target=\"_blank\">Mi\u0119dzynarodowy Szlak Turystyczny &#8211; \u015aladami Aleksandra Fredry<\/a>: <\/li><li><a href=\"https:\/\/www.szeptyccy.pl\/?p=115\">Cyfrowe Archiwum i Muzeum Aleksandra Fredry<\/a>.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img alt=\"\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowi\u0142 rok 2023 Rokiem Aleksandra Fredry Aleksander Fredro to tw\u00f3rca oryginalnej polskiej komedii. Doskonale zna\u0142 teatr europejski i jego tradycje, do kt\u00f3rych \u015bwiadomie nawi\u0105zywa\u0142 w swojej tw\u00f3rczo\u015bci. Napisa\u0142 kilkadziesi\u0105t utwor\u00f3w scenicznych: jednoakt\u00f3wek i komedii wieloaktowych, fars, grotesek i wodewil\u00f3w, kt\u00f3re szybko trafia\u0142y na sceny teatru lwowskiego, warszawskiego i krakowskiego. W roku 1818&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/2023\/01\/05\/rok-2023-rokiem-aleksandra-fredry\/\" class=\"\" rel=\"bookmark\">Czytaj wi\u0119cej &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Rok 2023 Rokiem Aleksandra Fredry<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":14570,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_stopmodifiedupdate":false,"_modified_date":"","_eb_attr":"","neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":""},"categories":[5],"tags":[794,315],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14569"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14569"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14590,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14569\/revisions\/14590"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bpzoliborz.pl\/bpzoliborz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}